İÇTEN YANMALI MOTORLAR

09-Haziran-2013 Pazar 19:06

İçten yanmalı motorlar, çalışma prensipleri, verimleri, yakıt tüketimleri

İÇTEN YANMALI MOTORLAR
İçten yanmalı motorlar, adından da anlaşılcağı gibi yanma olayının motoru içerisinde gerçekleştiği motorlardır. Bu motorlarda yanmanın gerçekleştiği bölüme yanma odası adı verilmektedir. Bu odacıkta meydana gelen yanma sonucunda ortaya çıkan yüksek basınçlı gazlar, motorun önemli bir parçası olan pistonlar üzerine etki ederek ileri doğru hareket etmesini sağlar. Bu düzlemsel hareket krank-biyel adı verilen mekanizma sayesinde ise dönme hareketine çevrilir. Yani içten yanmalı motorlar yakıtın kimyasal enerjisini, ısıl enerjiye çevirdikten sonra mekanik enerji elde eden makinalardır. Yanma odalarının motorun içerisinde yer almasıyla daha kompakt hal getirilebilen cihazlar zaman içerisinde otomobillerde de kullanılmaya uygun hale getirilmiştir. 
 
İçten yanmalı motorlarda yanma olayı motorun içinde gerçekleşir. Bu motorlarda yakıt ile havanın yanması sonucu üretilen yanma ürünleri, iş yapan akışkanı oluşturmaktadır. İçten yanmalı motorlar zaman sayısına göre ve termodinamik çevrimlerine göre sınıflandırılabilir. İçten yanmalı motorlar, bir çevrimin tamamlanması için gerekli olan zaman (strok) sayısına göre iki gruba ayrılırlar;
 
Dört zamanlı motorlar:  
Bu motorlarda bir çevrim dört piston strokunda tamamlanır. Çevrim sırasında krank mili iki tam devir yapar.
 
İki zamanlı motorlar: 
Bu motorlarda bir çevrim iki piston strokunda tamamlanır. Çevrim sırasında krank mili bir tam devir yapar.
 
Dört-zamanlı motorlarda bir iş çevrimi silindirdeki üst ölü nokta (ÜÖN) ile alt ölü nokta (AÖN) arasında pistonun dört kez hareketiyle meydana gelir. 
 
Benzinli (Buji ile ateşlemeli) motorlarda;
1. strok, emme zamanı, yani pistonun ÜÖN'dan AÖN'ya hareketi;
Dört-zamanlı benzinli motorlarda yakıt, karbüratör veya yakıt enjeksiyonu sistemi yardımıyla belli bir oranda hava ile karıştırılarak  yanma odasına alınır. Bu süreç boyunca emme supapları açıktır. 
2. strok;
AÖN'dan ÜÖN'ya hareketiyle yakıt-hava karışımını sıkıştırılır. Bu süreçte tüm supaplar kapalı konumdadır. Piston ÜÖN'ya yaklaşınca bujide oluştutulan kıvılcımla ateşleme sağlanır ve yanma başlatılır. Krank-biyel mekanizmasının yapısı gereği yanmanın büyük bir kısmı ÜÖN civarında gerçekleşir. 
3. strok;
Piston ÜÖN'yı biraz geçtikten sonra yanma ürünü gazlar en yüksek basınçalarına ulaşır ve pistonu hızla aşağı duğru iter. Güç stroku adı verilen bu strokta piston aşağı giderken krank milinde bir moment ve dönme hareketi oluşturur. Piston güç strokunun sonlarına doğru AÖN'ya yaklaşırken eksoz supapları açılır. 
4. strok, eksoz stroku;
Piston AÖ'dan ÜÖN'ya hareket ederken yanmış gazları süpürür ve açık bulunan eksoz supaplarından dışarı çıkmasını sağlar. Böylece bir iş çevrimi tamamlanır. Çevrimin 4 strokundan sadece birinde iş elde edilmektedir. Diğer üç strokta, tek silindirli motorlarda güç strokunda elde edilen enerji kullanılır.
 
Dizel (Sıkıştırmalı ateşlemeli) motorlarda;
Dört zamanlı dizel motorlarda ise emme strokunda silindir içine emilen hava sıkıştırma stroku boyunca sıkıştırılır. Sıkıştırma strokunun sonlarına doğru basıncı ve sıcaklığı yükselen hava, içerisine kendiliğinden tutuşma eğilimi yüksek olan bir yakıt püskürtülür. Püskürtülen sıvı yakıtın buharlaşması ve kendiliğinden tutuşma sıcaklığına ulaşması ile bir miktar yakıt hızlı bir şekilde yanar. Yanma devam ederken püskürtme halen devam ettiğinden daha sonra püskürtülen yakıt yanma odasına grer girmez yanar. Genişleme sonucu basınç düşüşüyle yanma sonucu basınç artışı birbirini dengeleyerek bu işlemin yaklaşık sabit basınçta gerçekleşmesi sağlanır. Çevrimin diğer strokları ise benzin motorlarındaki gibidir.
 
İçten yanmalı motorlar çalıştıkları termodinamik çevrim tipine göre de Otto ve Dizel olmak üzere iki gruba ayrılırlar;

 





BENZER İÇERİKLER

En Çok Okunanlar
En Yeni Galeriler
En Yeni Videolar
En Yeni İncelemeler

İLETİŞİMHAKKIMIZDA